3.1 Om te wat

 

Wat doen ‘n mens in ‘n post-oorlog Eritrea, waar gemoedere nog hoog loop, en ons in sommige kringe nie al te welkom was nie? 

Net eers ‘n bietjie agtergrond.  Ek gaan julle nie verveel met die koloniale geskiedenis van Eritrea nie.  In kort kom dit daarop neer dat Eritrea sedert 1888 ‘n Italiaanse kolonie was. Sedert Desember 1950, na WOII, het die VN ‘n resolusie aanvaar wat van Eritrea ‘n federale deel van Etiopië gemaak het.  Dit was teen die wil in van die Eritreërs.

Op 1 September 1961 begin die Eritrese Bevrydingsfront met ‘n gewapende stryd om onafhanklikheid.  Hierdie stryd het gewoed tot 1991, toe die rebelle die Etiopiërs uit hul land uit gejaag het, en onafhanklikheid verklaar het.  (Lees gerus Dan Cornel se boek, Against all odds oor hierdie redelik onbekende stuk geskiedenis.)

Sekere grensgebiede is egter deur beide Eritrea en Etiopië betwis.  Etiopië het in hierdie gebiede al dieper in Eritrea in beweeg, wat uitgeloop het op die Eritrese-Etiopiese oorlog van 1998-2000.  Hierdie langdurige konflikte het gelei tot besoedeling van veral die grensgebiede met mynvelde, onontplofde ammunisie en agtergelate ammunisie.

‘n VN Vredesmag, wat genie elemente van Kenia en Slowakye ingesluit het, is in die suide van die land ontplooi.  Die Keniane en Slowake se taak was die opruiming van die mynvelde.

Mechem is deur die VN gekontrakteer om paaie te beveilig.  Daarvoor het Mechem ‘n CASSPIR[1] met die MVMMDS (MECHEM Vehicle Mounted Mine Detection System) met sy bemanning ontplooi, sowel as landmyn opruimers van Mosambiek en Zimbabwe en Suid-Afrikaanse honde hanteerders met hul snuffelhonde.

Ek verstaan maar min van tegnologie, maar ek gaan tog ‘n poging aanwend om te verduidelik.  MVMMDS  is in effek ‘n aantal mynverklikkers wat op ‘n rubber strook (die mat) gemonteer is, sodat hulle gesamentlik die hele wydte van die mat dek.  Die wydte van die mat is min of meer dieselfde as die spasie tussen die agterwiele.  Die mynverklikkers is dan gekoppel aan ‘n rekenaar in die voertuig.  Agter elke mynverklikker is ook spuite wat met pype aan ‘n tenk met verf gekoppel is.  Sodra ‘n mynverklikker ‘n metaal voorwerp onder die mat registreer, spuit daardie mynverklikker ‘n blerts verf op die pad.

Die rekenaar in die voertuig word voortdurend deur een van die bemanningslede gemonitor.  Wanneer ‘n mynverklikker ‘n voorwerp registreer, gaan daar ‘n alarm in die voertuig af.  Die voertuig, wat teen loopspoed ry, stop dadelik.  Die rekenaar kan dan, soos in ‘n video, terug gedraai word, tot waar die voorwerp op die skerm wys.

Die beeld wys die vorm van die voorwerp, terwyl die rekenaar die grootte van die voorwerp wys.  Op die manier kan dan bevestig word of dit moontlik ‘n landmyn of ‘n stuk ammunisie is.

Daarna kan die snuffelhonde, wat geleer is om springstof op te spoor, die gebied fynkam.  Indien die hond dan springstof aandui, deur te gaan sit, word die mynopruimers ingeroep.  Hulle gaan dan deur hulle prosedure om die voorwerp op te spoor, onskadelik te maak en te verwyder.

As die hond geen springstof aandui nie, volg die mynopruimers steeds dieselfde prosedure om die voorwerp te identifiseer, en te verwyder.  Wanneer die span dan ‘n pad “gevee” het, behoort daar dan geen metaal onder die grond agter gelaat word nie.

Nou wat nou as die CASSPIR ‘n landmyn aftrap?  Wel, voorkoming is beter as genesing.  Maar tog... Dit kan gebeur.  Daarom het ons ‘n Casspir gebruik, wat juis gebou is as onder andere ‘n landmyn beskermde voertuig.  En baie effektief so. Die CASSPIR se ontwerp was so goed dat dit, wanneer meeste standaard myne (selfs die groter teen-voertuig myne) afgetrap sou word, dit relatief maklik, vinnig en goedkoop herstel kon word en dat beserings relatief gering sou wees as die reëls nagekom word.

So om te wat?  Om lewens te red, en hulpverlening in ‘n post-konflik gebied te ondersteun.

(Foto: Wikipedia)

---

[1] Casspir is ‘n anagram uit die afkortings Council for Scientific and Industrial Research (CSIR) en South African Police (SAP)