Om te hardloop, of...

Skrywersblok?  Dit was 'n stewige blok.  Ek het lanklaas geskryf.  Hierdie aflewering het min te doen met "elders".  Maar hopelik help dit om weer te probeer.

Gister, Saterdag 16 November was vir my ‘n besondere dag.  Ek en Gerhard, die jongste van my twee seuns, het vir die eerste keer in jare saam gehardloop.  Dit was die 5km van die Valhalla Parkrun. 

Met dit in gedagte, en om te verduidelik waarom dit so ‘n besondere dag was, moet ek die horlosie terugdraai na Januarie 1994.  Ons het pas Pretoria toe getrek, en die skole sou oor ‘n week of so na die Kersreses weer begin. 

Beide die seuns, wat toe nog in die laerskool was, het 1 200m gehardloop, en ek het gedink hulle moet darem ‘n goeie indruk maak met die begin van die atletiekseisoen in die nuwe skool.  Ek het hulle die namiddag opgekommandeer om te gaan draf. 

Wat ‘n skok was dit nie vir my nie.  Ons het pas begin toe hardloop hulle vir my weg.  Ek het besef dat ek die drie jaar sedert ek ophou rugby speel het, totaal onfiks geword het.  En daardie middag besluit ek dit is nou die einde daarvan.  Ek moes van my agterstewe af kom en weer begin oefen.

Aanvanklik was die idee om maar net na werk ‘n paar kilometer te hardloop om fiks te word.  Met behulp van die Weermag se Sportkliniek het ek die regte skoene gekry, en ‘n program om aan die gang te kom.  Die paar kilometer van stap en draf het 5km draf geword.  Wat 8km geword het, toe 10, en toe 12.

Na ‘n gekonkel tussen my dierbare vrou, Elize,  en haar neef, Daan Boshoff, bevind ek myself vroeg een Saterdagoggend, heeltemal teen my wil en beplanning in, by Loftus om aan te tree vir ‘n half-maraton – ‘n hele 21,097494km (as jy nou gesteld is op detail).  Ek was verbaas toe ek halfpad nog by Daan bly.  En nog meer toe hy vir my sê ek moenie dat hy my ophou nie.  Ek strompel oor die eindstreep in minder as 2 ure.

Soos die slim mense sou sê, die res is geskiedenis.  Teen 2000 voltooi ek my vierde en laaste Comrades Ultra-Maraton, die jaar van die 75ste herdenking[i] van Suid-Afrika se mees ikoniese en wêreld-bekende padwedloop.

Gerhard het iewers langs die pad ophou hardloop. Christi het voortgegaan, en vir die res van sy skoolloopbaan gehardloop.  Gedurende sy hoërskool-jare het hy by ons klub aangesluit, en ‘n paar 10km en half-maraton wedlope saam met my gehardloop.  En my weer laat stof eet.  En nooit ophou hardloop nie.

Christi se groot wens was om sy eerste Comrades saam met my te hardloop.  Weens my persoonlike omstandighede het dit ongelukkig nooit so uitgewerk nie.  Hy het intussen sy eerste twee voltooi.

Ek was met my omswerwinge elders vir lank heeltemal van die pad af, en het later, waar die veiligheidsituasie dit toegelaat het, weer begin hardloop.  Maar nooit verder as so 10km nie. 

In Darfur, in die middel van my laaste jaar daar, het ek gedink my hardloop-dae is finaal verby toe ek my achilles tendon (hakskeensening) morsaf geskeur het.  Met harde werk en baie geduld het ek na ongeveer ‘n jaar weer by 10km uitgekom.

En toe, hier teen die einde van die winter vanjaar ontvang ek en Gerhard ‘n uitdaging van Christi.  In 2021 is dit die 100ste herdenking van Comrades.  En ons drie gaan dit saam doen.

Christi het ons gevra wat ons motivering sou  wees om so iets te doen.  Ek het nooit geantwoord nie, maar as ek moes sou dit seker dieselfde wees as toe my oorlede ma my gevra het hoekom hardloop ek Comrades:  "Omdat dit daar is" – na aanleiding van Mallory se antwoord op die vraag waarom hy Everest probeer klim het.

My twee seuns se motiverings is baie meer genuanseerd en ernstig.  Christi het gesê:  “Ek het sedert hoërskool die ideaal gehad om saam met Pappa die Comrades te hardloop. Soos die jare aanstap, raak dit al moeiliker om dit te doen en hoe gouer, hoe beter – verwyt is 'n swaar las om te dra." En:  "Ek het die behoefte om iets "epies" saam met Pappa en Gerhard te doen. Die aard van die uitdaging as gevolg van die afstand en julle huidige fiksheid maak dit taamlik ‘epies’.”

Gerhard antwoord: “Ons het lekker gehardloop toe ons op skool was en ek het altyd sommer aangeneem ons gaan almal eendag die Comrades hardloop.  Ek wil nie eendag terug kyk en dink ek kon dit of dat gedoen het, en myself verwyt omdat ek te lui was om dit te doen nie.”

Daar wag nog baie harde werk, maar Comrades 2021, hier kom ons.

---

[i] Die eerste Comrades is in 1921 gehardloop.  Die Comrades is nie in 1941-1945, gedurende die Tweede Wêreldoorlog gehardloop nie.